Krwiodawstwo: kto, dlaczego, plusy i minusy oraz inne wazne kwestie

Czy oddawanie krwi i jej skladnikow jest bezpieczne?

Regularni dawcy corocznie przechodza badanie lekarskie, w tym dostarczanie testow, badanie fluorograficzne narzadow klatki piersiowej, elektrokardiografie itp.

Do pobierania krwi uzywane sa wylacznie sterylne instrumenty jednorazowego uzytku. Ponowne uzycie narzedzi jest wykluczone. Do plazmaferezy i trombocytaferezy, tzw. systemy zamkniete, w ktorych krew pobierana jest automatycznie przy uzyciu specjalnego sprzetu, przy minimalnej interwencji personelu medycznego.

Przestrzeganie przez dawcow zalecen personelu Centrum Krwi moze poprawic tolerancje dawstwa.

Wplyw darowizny na organizm

Ogolnie rzecz biorac, oddawanie krwi jest nieszkodliwe dla dawcy. Po pierwsze, ilosc krwi pobranej podczas dawstwa nie jest krytyczna dla funkcjonowania organizmu i dosc szybko sie przywraca. Po drugie, dawcy przechodza badanie lekarskie przed oddaniem. Jesli lekarze uznaja, ze oddanie krwi moze byc szkodliwe dla dawcy, to otrzyma odstawienie (czyli nie zostanie mu odebrane). Wymagania zdrowotne dawcow w Rosji sa niezwykle surowe.

Darowizna jest nawet uwazana za korzystna. Tak wiec dawcy latwiej toleruja utrate krwi, na przyklad po urazach lub operacjach: ich organizm jest ?wytrenowany?, aby zrekompensowac utrate czesci krwi. Dawcy maja zdrowszy uklad sercowo-naczyniowy i przecietnie maja mniejsze ryzyko zawalu miesnia sercowego. Dawcy regularnie przechodza badania lekarskie, co oznacza, ze ??moga na czas dowiedziec sie o wszelkich odchyleniach od normy i podjac dzialania.

Negatywne konsekwencje oddawania krwi i jej skladnikow

Jednak odbudowa organizmu po ukrwieniu nie nastepuje natychmiast.

Glownym negatywnym skutkiem oddawania krwi pelnej jest utrata czerwonych krwinek, a co za tym idzie spadek poziomu hemoglobiny. Jesli masz sklonnosc do anemii, oddawanie krwi nie jest zalecane. Ale w zasadzie jest to wyjasnione jeszcze przed oddaniem krwi, kiedy dawca otrzymuje ekspresowy test na hemoglobine: standardy hemoglobiny sa bardzo surowe, a jesli jej poziom jest co najmniej o jedna jednostke nizszy od przepisanego poziomu, wtedy krew nie zostana podjete.

Liczba plytek krwi po aferezie plytek zwykle dosc szybko wraca do normy. Ale pewne problemy moga byc zwiazane ze stosowaniem cytrynianu sodu. Substancja ta nie pozwala na krzepniecie krwi dawcy podczas oddawania plytek krwi; przyspiesza i ulatwia proces aferezy. Ale wada stosowania cytrynianu jest to, ze wiaze wapn i istnieje ryzyko ?wyplukiwania? wapnia z kosci. Dlatego podczas oddawania plytek krwi dawcy kilkakrotnie wstrzykuje sie glukonian wapnia, a nastepnie przez pewien czas zaleca sie picie witamin zawierajacych wapn (Calcium D3 Nycomed, Calcium Vitrum). Mozesz po prostu wziac tabletki glukonianu wapnia z sokiem z cytryny. Ponadto regularnym dawcom zaleca sie niezbyt czeste oddawanie plytek krwi ? powiedzmy raz na dwa do trzech miesiecy.

Donacja granulocytow

Dawstwo granulocytow jest nowsza i rzadsza procedura w medycynie transfuzyjnej i do tej pory wplyw granulocytaferezy na zdrowie dawcy nie byl szczegolowo badany. Niektorzy dawcy sa zaniepokojeni stosowaniem preparatu Neupogen do stymulacji szpiku kostnego. Ale lekarze uwazaja, ze jednorazowe uzycie tego stymulatora nie prowadzi do negatywnych dlugoterminowych konsekwencji dla organizmu, chociaz badania na ten temat sa stale prowadzone. I tak w czasopismie Transfusion (marzec 2010) przeanalizowano dane dotyczace stanu zdrowia dawcow, ktorzy mniej lub bardziej systematycznie oddawali granulocyty okolo dziesiec lat temu; w porownaniu z proba kontrolna nie wykazywaly istotnej tendencji do wystepowania jakichkolwiek chorob, w tym onkologicznych.

Przez jakis czas po granulocytaferezie mozesz odczuwac lekki bol w kosciach lub dolegliwosc przypominajaca przeziebienie, ale te nieprzyjemne zjawiska sa normalna reakcja organizmu na stymulacje szpiku kostnego i szybko znikaja. Powazniejsze komplikacje zdarzaja sie niezwykle rzadko. Cytrynian nie jest stosowany w granulocytaferezie (zastepuje go heparyna), dzieki czemu nie ma problemu z wyplukiwaniem wapnia.

Oddawanie krwi jest bolesne i meczace

Nowoczesne centra dawcow wyposazone sa we wszystko, co niezbedne, aby osoba oddajaca krew czula sie komfortowo. Nieprzyjemne odczucia dawcy sprowadzaja sie do natychmiastowego bolu w momencie wklucia igly. Dalszy zabieg jest calkowicie bezbolesny.

Oddanie pelnej krwi zajmuje okolo kwadransa. Po jego zakonczeniu dawca moze odczuwac lekkie zmeczenie, dlatego w dniu zabiegu nie zaleca sie wykonywania ciezkiej pracy fizycznej lub dalekiej podrozy. Oddanie skladnikow krwi (osocza, plytek krwi lub erytrocytow) moze zajac do poltorej godziny.

Kosciol uwaza darowizne za niedopuszczalna

Darowizna jest aprobowana przez glowne wyznania jako akt samoposwiecenia i czynu ratujacego zycie. Zwolennicy niektorych sekt, ktorzy odmawiaja transfuzji krwi i nie pozwalaja na przeprowadzenie zabiegu swoim dzieciom, popelniaja ogromny blad, czesto smiertelny. Wielu autorytatywnych przedstawicieli prawoslawnych uwaza to za bezposrednie pogwalcenie przykazania ?Nie zabijaj?.

Zapasy krwi i jej skladnikow sa niezbedne do ratowania ludzi, a sama procedura oddawania jest bezbolesna, bezpieczna, a nawet korzystna dla zdrowia. Nie mozna zaprzeczyc pozytywnemu psychologicznemu efektowi darowizny: swiadomosc, ze robisz bezinteresowny i szlachetny czyn, zwieksza poczucie wlasnej wartosci. W przypadku braku przeciwwskazan darowizna jest mile widziana.

z YouTube na temat artykulu:

Kazdy moze zostac dawca

Daleko stad. W Rosji nie mozesz zostac dawca:

  • ponizej 18 roku zycia lub powyzej 60 roku zycia;
  • o masie ciala mniejszej niz 50 kg;
  • zakazenie wirusem zapalenia watroby, ludzkim wirusem niedoboru odpornosci lub gruzlica;
  • posiadanie jakichkolwiek naruszen skladu krwi lub chorob krwi (narzady krwiotworcze);
  • cierpiacych na raka.

Tymczasowe ograniczenia w oddawaniu krwi dotycza:

  • na kobiety w ciazy (krew zostanie pobrana nie wczesniej niz rok po porodzie);
  • na matki karmiace (moga zostac dawcami trzy miesiace po zakonczeniu laktacji);
  • dla kobiet w okresie menstruacji (oddawanie krwi jest dozwolone co najmniej tydzien przed jej rozpoczeciem lub tydzien po jej zakonczeniu);
  • na ludzi, ktorzy mieli grype lub SARS mniej niz miesiac temu;
  • dla pacjentow, ktorzy przeszli operacje stomatologiczna (musi minac co najmniej dziesiec dni);
  • na osoby, ktore byly leczone akupunktura mniej niz rok temu lub maja tatuaz (piercing) dowolnej czesci ciala;
  • dla pacjentow, ktorzy niedawno przeszli szczepienie (okres, ktory uplynal przed oddaniem krwi zalezy od rodzaju szczepionki i wynosi od dziesieciu dni do roku).

Ponadto wycofanie sie z dawstwa mozna uzyskac, jesli badania w dniu zabiegu wykaza obecnosc procesu zapalnego lub sladow alkoholu w organizmie, podwyzszona temperature ciala lub jesli wystepuja powazne odchylenia od prawidlowych wskaznikow cisnienia krwi . Mezczyzni moga oddawac krew nie wiecej niz piec razy w roku, a kobiety cztery razy w roku.

Oddawanie krwi do transfuzji wiaze sie z odpowiedzialna postawa. Dawca musi zrezygnowac z alkoholu na dwa dni przed zabiegiem. Powinienes powstrzymac sie od palenia przez co najmniej godzine przed pobraniem krwi. Na trzy dni przed zabiegiem nalezy odstawic leki obnizajace krzepliwosc krwi (m.in. aspiryne i leki przeciwbolowe).

Cechy osobowosci dawcy moga zostac przeniesione na biorce

Uprzedzenia maja bardzo starozytne korzenie. Jest to zgodne z ideami ludzi prymitywnych, ze jedzac organy wroga mozna zdobyc jego sile, odwage, inteligencje i inne wspaniale cechy. Podobne bledne przekonanie istnialo w sredniowieczu, kiedy krew uwazano za nosnik czesci duszy czlowieka.

W rzeczywistosci transfuzja krwi nie dodaje zadnych cech osobowosci ani zdolnosci dawcy do biorcy. Moze tylko pogorszyc problemy zdrowotne, jesli pozbawiony skrupulow dawca pozwolil sobie na oddanie krwi, nie rezygnujac ze zlych nawykow. Powodem tego nie jest wcale przekazywanie informacji zaszyfrowanych we krwi, ale fakt, ze produkty rozkladu nikotyny, alkoholu i innych toksyn, ktore moga szkodzic zdrowiu, moga dostac sie do krwioobiegu biorcy. Dlatego dawca musi byc bardzo odpowiedzialny, a personel medyczny uwazny.

Dawca musi spozywac wysokokaloryczne pokarmy przed i po zabiegu

Dzien przed oddaniem krwi nie wolno spozywac tlustych, nabialowych, miesnych produktow spozywczych, jajek, wedlin, czekolady, bananow, konserw i fast foodow.

Wazne jest, aby przyszly dawca nie popelnial bledow, ktore moga negatywnie wplynac na jego zdrowie. Lepiej oddac krew rano. Przed zabiegiem musisz dobrze spac, zjesc sniadanie, preferujac owsianke lub ciastka i slodka herbate. Po oddaniu krwi nalezy stosowac zbilansowana diete (jesli to mozliwe przynajmniej piec razy dziennie) i pamietac o piciu duzej ilosci plynow, aby zrekompensowac utrate krwi.

Regularne darowizny uzalezniaja

Uzaleznienie w tym przypadku mozna powiedziec tylko w sensie zwiekszonej odpornosci organizmu na rozne stresy, choroby i negatywne skutki srodowiska zewnetrznego. Tak wiec regularne oddawanie krwi uczy organizm szybkiego uzupelniania utraty krwi, co moze odegrac pozytywna role w przypadku kontuzji lub choroby, na ktora nikt nie jest odporny.

Udowodniono klinicznie, ze dawstwo zmniejsza ryzyko rozwoju patologii sercowo-naczyniowych. Niektorzy mezczyzni zauwazaja, ze regularne oddawanie krwi ma pozytywny wplyw na potencje.

Aby transfuzja krwi byla skuteczna, dawca i biorca musza byc tej samej narodowosci

Stwierdzenie nie ma nic wspolnego z rzeczywistoscia. Zgodnosc dawcy i biorcy (osoba, ktorej przetoczono krew) zalezy wylacznie od skladu krwi, to znaczy od obecnosci lub braku w niej pewnych bialek. W przypadku transfuzji wazna jest zgodnosc grup krwi (uklad AB0) i czynnik Rh. Wskazniki te rozkladaja sie prawie rownomiernie miedzy rozne rasy i grupy etniczne.

Dzieki odpowiedniej kompozycji bialek krew dawcy moze byc przetaczana biorcy bez wzgledu na plec, wiek czy narodowosc.

Zrodlo: depositphotos.com

Darowizna utrzymuje optymalny poziom zelaza we krwi

Aby byc zdrowym, osoba dorosla musi miec w organizmie 5 g zelaza. Krew zawiera znaczna ilosc zelaza. Jak wiesz, najczestszymi krwinkami sa krwinki czerwone. Dostarczaja tlen do wszystkich tkanek ciala. Ta funkcja jest zwiazana z hemoglobina, bialkiem zawierajacym zelazo.

Niski poziom hemoglobiny, a co za tym idzie niski poziom zelaza we krwi, powoduje niedokrwistosc z niedoboru zelaza, ktora jest niebezpieczna dla zdrowia czlowieka. Ale nadmiar zelaza we krwi stanowi rowniez zagrozenie dla zdrowia ludzkiego. Mozliwe jest uszkodzenie naczyn krwionosnych.

Regularne oddawanie krwi utrzymuje odpowiedni poziom zelaza we krwi. Podczas oddawania krwi zawartosc zelaza w organizmie spada o okolo 0,25 g. Ubytek ten jest szybko uzupelniany. Wedlug statystyk ta metoda regulacji poziomu zelaza ma korzystny wplyw na caly organizm, poniewaz zapobiega wielu chorobom sercowo-naczyniowym, w tym udarom i zawalom serca.

W przypadku anemii nie zaleca sie oddawania krwi, poniewaz stan zdrowia osoby moze ulec pogorszeniu. W takiej sytuacji pomocna moze byc suplementacja zelaza.

Czy oddawanie osocza jest szkodliwe?

Wszystkich interesuje pytanie, jak czesto mozna oddac osocze bez szkody dla ciala dawcy. Wedlug amerykanskich badan okazalo sie, ze zupelnie bez konsekwencji mozna go brac 12 razy w roku, okazuje sie co 28 dni. Dla porownania plytki krwi sa pobierane 24 razy w ciagu roku, raz na 8 dni.

Nowoczesne technologie medyczne, w miare rozwoju, nie wymagaja juz pobierania probek krwi pelnej. O wiele efektywniej jest otrzymac wszystkie potrzebne elementy, kazdy z osobna:

  • plytki krwi;
  • leukocyty;
  • erytrocyty;
  • osocze

Technologia ta pozwala dawcy wznowic szybciej, w przeciwienstwie do pobrania krwi pelnej. Odbior biomaterialu staje sie bezpieczniejszy dla jego odbiorcy (odbiorcy). Ponadto konkretny pacjent nie zawsze potrzebuje obecnosci wszystkich skladnikow krwi.

Natalia Ławniczak
Autor
Rate author
Wiedzieć wszystko