Siarkowodor w wodzie: korzysci i szkody, analiza oznaczania wskaznika zawartosci, wplyw na organizm ludzki, co zrobic, jesli pachnie, skutki uboczne i konsekwencje podczas leczenia

Zrodlo wody musi spelniac wszystkie normy czystosci i bezpieczenstwa. Tylko w ten sposob mozna go uzywac do celow spozywczych i domowych. Obecnosc zanieczyszczen pochodzacych od osob trzecich (pierwiastki chemiczne, smieci, odpady przemyslowe itp.) powoduje znaczne szkody dla zdrowia. Dlatego niezwykle wazne jest monitorowanie jakosci spozywanego plynu i w przypadku wykrycia nieprzyjemnego smaku lub zapachu, natychmiastowe przeslanie go do badan laboratoryjnych. Jednym z najczestszych problemow, z jakimi borykaja sie dzisiejsi konsumenci, jest woda zawierajaca siarkowodor. Jest substancja gazowa, ktora powoduje powazne zatrucia i odurzenie. Gdy zostana wykryte pierwsze oznaki jej pojawienia sie, nalezy natychmiast ograniczyc kontakt z zanieczyszczona ciecza, a nastepnie podjac dzialania zapewniajace wlasne bezpieczenstwo.

Charakterystyka

Ta substancja chemiczna jest niewidzialnym gazem o wysokim stopniu toksycznosci, slodkim smaku i obrzydliwym zapachu zgnilych jaj. Jest to produkt polaczenia czasteczek wodoru z siarka, ktory pojawia sie w obecnosci pierwiastkow organicznych w srodowisku ? bakterii beztlenowych. Zanieczyszczony nim plyn staje sie cuchnacy i nabiera charakterystycznego smaku. Ten lotny zwiazek blokuje receptory organizmu w mniej niz minute po pierwszym oddechu. W rezultacie osoba nie odczuwa nieprzyjemnego zapachu i gleboko wdycha trujace opary. Siarkowodor jest bardziej niebezpieczny dla zdrowia niz wiele innych substancji: konsekwencje jego obecnosci szybko daja sie odczuc, poniewaz uzycie zatrutej wody pitnej siarka prowadzi do zawrotow glowy i niezlomnych wymiotow. W ciezkich przypadkach mozliwe sa drgawki, a nawet paraliz.

Duze stezenia tej trucizny moga sie zapalic, co stwarza dodatkowe zagrozenie dla innych. Ponadto jego obecnosc negatywnie wplywa na stan kanalizacji, poniewaz jest silnie korozyjny. Nawet po pierwszym kontakcie powierzchni metalowej z siarkowodorem material ten rdzewieje znacznie szybciej.

Wody mineralne siarczkowe (siarkowodor) przyciagnely uwage ludzkosci znacznie wczesniej niz jakiekolwiek inne. Sprzyjal temu z jednej strony ich specyficzny zapach, z drugiej magiczne dzialanie, ktore od czasow starozytnych przypisywano siarce i jej zwiazkom jako lek na wiele chorob [1]. Sa to wody naturalne o roznej mineralizacji i skladzie jonowym, zawierajace ponad 10 mg/l calkowitego siarkowodoru. W zaleznosci od jej stezenia wystepuja wody niskosiarkowe (10-50 mg/l), srednie (50-100 mg/l), mocne (100-250 mg/l) i bardzo silne (powyzej 250 mg/l) [2] …

Pierwsze rosyjskie zrodla wod siarczkowych odkryto za czasow Piotra Wielkiego, ale dopiero w 1833 r. na mapie Imperium Rosyjskiego pojawily sie wody mineralne Siergiewskiego [1]. Balneoterapia siarkowodorem stosowana jest od ponad 150 lat na etapie uzdrowiskowej rehabilitacji leczniczej. W tym czasie wlasciwosci lecznicze siarczkowych wod mineralnych zostaly uznane przez nauke i praktyke medyczna oraz kurorty (Bakirovo, Krasnousolsk, Goryachy Klyuch, Piatigorsk, Talgi, Ust-Kachka, Chilovo, Klyuchi, Kemeri itp.), gdzie stosuje sie je w postaci kapieli ogolnych i miejscowych (do rak i stop), nawadniania, mikroclysters, douching, inhalacji itp., sa poszukiwane i popularne [3].

W Rosji jednym z najbardziej znanych zrodel wod mineralnych siarczkowych jest ?Matsesta?, co w jezyku Ubykh oznacza ?wode ogniowa?. Sa one wykorzystywane jako podstawowy czynnik uzdrowiskowy w balneoklimatycznym kurorcie Soczi, ktorego date narodzin uwaza sie za 15 wrzesnia 1902 r., kiedy to w naturalnym centrum rozladunku ?wod siarkowych? powstala pierwsza studnia. wybudowano szpital [4]. Wieloletnie doswiadczenie w badaniu natury siarczkowych wod mineralnych spowodowalo koniecznosc uogolnienia zgromadzonych danych, czego dokonal V.M. Kukanova, ktory w 1968 opublikowal monografie ?Procesy powstawania wod siarkowodorowych typu Matsesta? [5].

W Soczi do balneoterapii siarkowodorem stosuje sie wode mineralna siarczku sodu o skladzie (wg wzoru M.G. Kurlowa) [6]:

H2S 0,392 Br 0,065 I 0,012 H3BO3 0,16 M 27,8 Cl 97 pH 6,2 T 35?C

Na 78 Ca 12 Mg 7

Przez lata stosowania tych wod w leczeniu uzdrowiskowym pacjentow z roznymi schorzeniami przedstawiono naukowe uzasadnienie metodyki balneoterapii; okreslono czestotliwosc, czestotliwosc, czas trwania, sezonowosc, zgodnosc, a takze optymalne stezenie siarkowodoru podczas kapieli. Dlatego we wspolczesnych warunkach, w zwiazku z zapotrzebowaniem na balneoterapie siarkowodorem, nadal aktualne sa badania wynikow jej stosowania, opracowywanie nowych kompleksow terapeutycznych na bazie siarczkowej wody mineralnej, a takze zapobieganie ewentualnym powiklaniom.

W praktyce balneoterapii siarkowodorem zdarzaja sie przypadki tzw. zlej tolerancji kapieli siarczkowych, zwiazane zarowno z reakcja balneologiczna, jak i toksycznym dzialaniem siarkowodoru na pacjenta [3]. Wiekszosc badaczy uwaza, ze ??reakcja na zabieg balneo jest obowiazkowa, fizjologicznie naturalna jako przejaw adaptacji organizmu do zmienionych warunkow srodowiskowych, do dzialania zlozonego kompleksu czynnikow chemicznych, termicznych i mechanicznych wod mineralnych i borowiny leczniczej. Ta zlozona reakcja adaptacyjna, objawiajaca sie szeregiem zmian fizjologicznych, biochemicznych, biofizycznych, immunologicznych i innych, ma orientacje sanogenetyczna, lezy u podloza terapeutycznego efektu zabiegow balneologicznych i nie wymaga korekty lekowej [7].

Wsrod chemikaliow powodujacych ostre zatrucia siarkowodor zajmuje jedno z ostatnich miejsc. Z reguly powstaje podczas rozkladu produktow pochodzenia roslinnego i zwierzecego. Jego toksyczne stezenia powstaja w rynnach, garbarniach, szambach i dolach gnojowicy, a takze w kopalniach siarki i weglach; moze byc produktem ubocznym w hutnictwie i produkcji celulozowo-papierniczej, podczas wiercenia, wydobycia i przerobu gazu ziemnego o duzej zawartosci [8, 9]. Toksyczny wplyw siarkowodoru poczatkowo przez wielu autorow byl traktowany jako reakcja toksyczno-alergiczna [10, 11], a pozniej jako toksyczne powiklanie balneoterapii [12, 13].

Lecznicze dzialanie wod siarczkowych stosowanych zewnetrznie wiaze sie glownie z obecnoscia w wodzie wolnego siarkowodoru, ktory ma aktywne wlasciwosci chemiczne i ma istotny wplyw na metabolizm [14, 15]. W tym przypadku duza role przypisuje sie przesunieciom hormonalnym, zmianom funkcji ukladu wspolczulnie-nadnerczowego oraz stanowi reaktywnosci immunologicznej. Z wody siarkowodor przenika do organizmu przez skore, blony sluzowe, drogi oddechowe. Czas krazenia siarkowodoru we krwi jest bardzo krotki, gaz jest bardzo szybko utleniany w watrobie i wydalany z organizmu w postaci siarczanow [1].

Siarkowodor zwieksza zawartosc grup sulfhydrylowych i wodorosiarczynowych, aktywuje glutation i uklady enzymatyczne, zwieksza zasoby energetyczne komorek i tkanek, wspomaga regeneracje oraz normalizuje procesy pobudzenia i hamowania w osrodkowym ukladzie nerwowym. Bezposrednie wlaczenie siarkowodoru i jego zwiazkow w reakcje biochemiczne zachodzace w tkankach determinuje wplyw wod siarczkowych na stan procesow metabolicznych, aktywnosc grup sulfhydrylowych, ktore sa integralna czescia wielu enzymow. Efekt terapeutyczny zwiazany jest z przenikaniem siarkowodoru i aktywnych produktow jego przemiany do mikronaczyn oraz ich wplywem na srodblonek naczyn wlosowatych [16-18].

Wiadomo, ze srodblonek bierze udzial w regulacji napiecia naczyn, przepuszczalnosci ich scian, kontroluje miejscowy stan hemostazy oraz bierze udzial w utrzymaniu stabilnosci zawiesiny krwinek. Endoteliocyty wytwarzaja substancje przeciwzakrzepowe (prostacyklina, antytrombina III, aktywator plazminogenu itp.), tromboaktywatory (tromboplastyna, czynnik Hagemana itp.) oraz modulatory zmian w swietle naczynia – prostaglandyny (PGE1, PGE2, PGF2?), leukotrieny, kininy Ponadto srodblonek wytwarza wyspecjalizowane zwiazki ? wazoaktywne czynniki rozluzniajace i redukujace srodblonek (tlenek azotu), ktorych wydzielanie zalezy od miejscowej objetosci mikroperfuzji i lepkosci krwi.

Zaczerwienienie skory podczas balneoterapii siarkowodorem to najbardziej uderzajaca reakcja, ktora przyciaga uwage nie tylko lekarzy, ale takze samych pacjentow. Przekrwienie skory ma podloze obwodowe, ale jego wyglad i nasilenie zaleza od hemodynamicznego typu mikrokrazenia pacjenta [18]. Ustalono rowniez zwiazek miedzy czasem pojawienia sie i zaniku reakcji zaczerwienienia skory a stezeniem siarkowodoru w wodzie. Tak wiec, gdy woda zawiera stosunkowo male ilosci siarkowodoru (50, 100, 150 mg/l), reakcja ta objawia sie w 2-3 minucie kapieli, osiaga maksimum w 4-5 minucie. Przy wysokim stezeniu siarkowodoru w wodzie (250-400 mg / l) zaczerwienienie skory pojawia sie po 20-30 sekundach i osiaga maksimum po 1-2 minutach. Pod koniec zabiegu, szczegolnie po kapieli z wysokim stezeniem siarkowodoru,

Przekrwienie skory wystepuje tylko w obszarze skory zanurzonym w siarczkowej wodzie mineralnej. Niedlugo po wyjsciu z wanny, u pacjenta, u ktorego reakcja zaczerwienienia skory jest wyraznie zaznaczona, w strefie granicznej (pomiedzy czesciami ciala zanurzonymi i nie zanurzonymi w wannie) pojawia sie jasny (blady) pasek, tzw. linia demarkacyjna, ktorych powstawanie opiera sie na zwezeniu naczyn krwionosnych skory… Zmiana koloru skory wynika z ogolnoustrojowej odpowiedzi organizmu na siarkowodor, co wiaze sie z zespolem ogolnoustrojowej odpowiedzi zapalnej lub zespolem ogolnoustrojowej odpowiedzi zapalnej (SIRS) [17, 20].

Rozwoj uszkodzen narzadowo-ustrojowych w SIRS o dowolnej etiologii jest rozpatrywany przede wszystkim z niekontrolowanym rozprzestrzenianiem sie mediatorow przeciwzapalnych pochodzenia endogennego, z pozniejsza aktywacja pod ich wplywem makrofagow, neutrofili, limfocytow i szeregu innych komorek w narzadach i tkankach, z wtornym uwalnianiem podobnych substancji endogennych. Calkowite efekty mediatorow tworza SIRS. Zespol ten moze wystapic w odpowiedzi na dzialanie roznych silnych bodzcow, takich jak infekcja, uraz, operacja, zatrucie itp. W jego rozwoju wyroznia sie trzy etapy. Pierwszy etap charakteryzuje sie lokalna produkcja cytokin w odpowiedzi na ekspozycje na siarkowodor; drugiemu towarzyszy uwolnienie niewielkiej ilosci cytokin do krazenia ogolnoustrojowego; trzeci to rozwoj uogolnionej ogolnoustrojowej odpowiedzi zapalnej [20]. Trwale rozszerzenie naczyn w trzecim stadium SIRS tlumaczy sie obecnie dzialaniem tlenku azotu, ktory odgrywa kluczowa fizjologiczna role w regulacji napiecia naczyn [21]. W celu terapeutycznym w balneoterapii siarkowodorem stosuje sie tylko pierwszy i drugi etap ogolnoustrojowej reakcji zapalnej, ktore powstaly w odpowiedzi na dzialanie siarkowodoru i produktow jego konwersji na elementy strukturalne ukladu mikronaczyn [20].

Oprocz niespecyficznego wplywu na mikrokrazenie podczas balneoterapii siarkowodorem, siarkowodor ma specyficzne dzialanie, poniewaz jest najsilniejszym srodkiem redukujacym. Jego dzialanie na organizm czlowieka charakteryzuje sie wystepowaniem reakcji rownoleglych, a zwlaszcza sekwencyjnych (lancuchowych), w ktorych powstawaniu uczestniczy zarowno on sam, jak i produkty jego przemian. Wsrod tych ostatnich znajduja sie nie tylko grupy siarczanowe, ale takze bardzo wazne dla zyciowej aktywnosci organizmu grupy sulfhydrylowe [22, 23]. Z drugiej strony siarkowodor jako silny czynnik redukujacy sprzyja przeksztalceniu dwusiarczynowych grup bialek i enzymow w grupy sulfhydrylowe, powodujac ich polimeryzacje i zmiane reaktywnosci. Towarzyszy temu wzrost kurczliwosci miokardiocytow [24],

Do kuracji pitnej stosuje sie slabe wody siarczkowe o zawartosci wolnego siarkowodoru i tiosiarczkow w zakresie 10-40 mg/l. Wody siarczkowe zmniejszaja wydzielanie zoladkowe, dzialaja przeczyszczajaco i zolciopednie. Takie wody maja tendencje do dzialania jako przeciwutleniacze w przypadku uszkodzenia watroby i sa skuteczne w przewleklych zatruciach zawodowych metalami ciezkimi. Jon siarkowodoru tworzy nierozpuszczalny kompleks z jonami metali ciezkich (olowiu, rteci, kadmu, kobaltu, niklu, miedzi, cyny, cynku), a sole tych metali moga znacznie oslabic ich toksyczne dzialanie i ulatwic ich usuwanie z organizmu. Wody mineralne siarczkowe maja dzialanie moczopedne, zolciopedne. Ich dzialanie lecznicze wynika z obecnosci nie tylko siarczkow, wolnej siarki, ale takze tiosiarczanow,

Powszechne stosowanie balneoterapii siarkowodorem w praktyce uzdrowiskowej zaklada zapobieganie jej powiklaniom, poniewaz siarkowodor ma dzialanie toksyczne. Przypadki zwiazane z takim narazeniem na siarkowodor wystepuja podczas wykonywania roznych zabiegow siarkowodorowych (kapiele, nawadnianie, inhalacje) i wystepuja w okolo 1% przypadkow [25, 26]. W mechanizmach toksycznego dzialania siarkowodoru wyroznia sie dwie fazy: pierwsza to odruchy ze strefy zatoki szyjnej (faza wzbudzenia), ktore objawiaja sie dusznoscia, nadcisnieniem, erytrocytoza, hiperglikemia; oraz druga faza porazenia, z towarzyszaca depresja osrodka oddechowego i naczyniowo-ruchowego [10]. Siarkowodor po przeniknieciu przez skore do krwi jest szybko unieszkodliwiony w watrobie i wydalany w postaci siarczanu przez przewod pokarmowy. Podczas inhalacyjnej drogi penetracji wydalana jest glownie po utlenieniu i utworzeniu kompleksow przez pluca, skore i nerki [8]. Dzialanie siarkowodoru wraz z miejscowym podraznieniem skory i blon sluzowych charakteryzuje sie zlozonym wplywem na metabolizm, ktorego dokladny mechanizm nie zostal jeszcze wyjasniony. Wedlug niektorych badaczy (podobnie jak kwas senilowy) hamuje enzymy zawierajace metale ciezkie i bedace nosnikami tlenu. Hamuje to posrednie tworzenie nadtlenkow i tym samym hamuje synteze dehydrogenazy hiperaldehydo-3-fosforanowej, ktora wplywa na proces glikolizy [8]. Dzialanie siarkowodoru wraz z miejscowym podraznieniem skory i blon sluzowych charakteryzuje sie zlozonym wplywem na metabolizm, ktorego dokladny mechanizm nie zostal jeszcze wyjasniony. Wedlug niektorych badaczy (podobnie jak kwas senilowy) hamuje enzymy zawierajace metale ciezkie i bedace nosnikami tlenu. Hamuje to posrednie tworzenie nadtlenkow i tym samym hamuje synteze dehydrogenazy hiperaldehydo-3-fosforanowej, ktora wplywa na proces glikolizy [8]. Dzialanie siarkowodoru wraz z miejscowym podraznieniem skory i blon sluzowych charakteryzuje sie zlozonym wplywem na metabolizm, ktorego dokladny mechanizm nie zostal jeszcze wyjasniony. Wedlug niektorych badaczy (podobnie jak kwas senilowy) hamuje enzymy zawierajace metale ciezkie i bedace nosnikami tlenu. Hamuje to posrednie tworzenie nadtlenkow i tym samym hamuje synteze dehydrogenazy hiperaldehydo-3-fosforanowej, ktora wplywa na proces glikolizy [8].

Powiklania toksyczne podczas balneoterapii siarkowodor wystepuja najczesciej w sezonie cieplym (w 64% przypadkow) u pacjentek sposrod zorganizowanych urlopowiczow w wieku 30-50 lat (u 71-88%) (u 62,5-84,3%) [10, 11 , 26]. Jednoczesnie najczestszymi patologiami, przy ktorych prowadzona jest balneoterapia, sa: choroby ukladu krazenia (49%), choroby ukladu nerwowego (32%), choroby skory (12%) [10, 11]. Do rozwoju powiklan czesto dochodzi przy stosowaniu zabiegow balneologicznych w postaci kapieli ogolnych w 5-6 i 8-10 minucie ich wykonania [10, 11, 16]. Powiklania odnotowuje sie przy stezeniu siarkowodoru w kapieli 50 mg/l w 9,5% przypadkow, przy stezeniu 100-150 mg/l w 47%, przy stezeniu 250-400 mg/l w 2% przypadkow [11]. Wzrost ich liczebnosci odnotowal 5-6. (w 41,5% przypadkow) oraz 10-11. kapiel (w 32

Zgodnie z objawami klinicznymi toksyczne powiklania balneoterapii siarkowodorem moga byc lagodne, umiarkowane i ciezkie [10, 11]. Powiklania o lagodnym nasileniu wystepuja w 55% przypadkow. Objawiaja sie skargami na lekkie oslabienie, zawroty glowy, dreszcze, umiarkowany bol glowy. O obiektywnym badaniu u pacjentow decyduje bladosc skory, pocenie sie, tachykardia, a czasami bradykardia. Cisnienie krwi jest normalne lub podwyzszone do 160/90 mm Hg. u 75% pacjentow powyzej 170/95 mm Hg. – w 25% [25, 26]. Powiklania balneoterapii siarkowodorem o umiarkowanym nasileniu wystepuja w 27,5% przypadkow [11]. Charakteryzuja sie silnym oslabieniem, uczuciem braku powietrza, zawrotami glowy, dreszczami, bolem glowy, dyskomfortem w klatce piersiowej [10].

Ciezkie powiklania wystepuja w 17,5% przypadkow [11]. Objawiaja sie krotkotrwala utrata przytomnosci lub spiaczka, napadami drgawek klonicznych i tonicznych, bladoscia lub sinica skory, wymiotami, spowolniona reakcja zrenic lub jej brakiem, niskim cisnieniem krwi (80-90/50 mm Hg), sporadycznie nadcisnienie (160/90-95 mm Hg), tachykardia, rzadziej bradykardia, depresja oddechowa az do jej krotkotrwalego ustapienia [25]. We krwi obwodowej obserwuje sie leukocytoze (12-16,0 109 / l) z przesunieciem formuly leukocytow w lewo, eozynofilia, limfopenia, erytrocytoza (5,2-5,4 1012 / l), wzrostem wskaznika protrombiny, przyspieszone OB, azotemia, hiperglikemia [10, 25]. Temperatura ciala wzrasta do 37,4-39,0 ? C. EKG rejestruje wydluzenie odstepu PQ

, poszerzenie
QRS
(nie wiecej niz 0,11 s), spadek napiecia zebow i zmiana kompleksu komorowego w postaci obnizenia
odcinka ST
i odwrocenia zalamka
T
[25].

Toksyczne powiklania moga wystapic podczas wziewnej drogi przenikania siarkowodoru do organizmu. Intensywnosci zapachu (zgnile jaja) nie mozna ocenic na podstawie stezenia siarkowodoru, poniewaz zapach jest odczuwalny tylko przy niskich stezeniach. Prog podatnosci na zapachy jest indywidualnie rozny i zawiera sie w przedziale 0,0000025-0,0008 % obj. Przy wysokich stezeniach siarkowodoru mozliwy jest paraliz receptorow wechowych [8]. Wdychanie siarkowodoru w niskich stezeniach (od 0,01 obj.%) Poczatkowo powoduje jedynie nieznaczne podraznienie blon sluzowych. W ciezkich przypadkach pojawiaja sie zapalenie spojowek, lzawienie, swiatlowstret, kurcz powiek, niezyt nosa. Mozliwe zapalenie oskrzeli z blonami sluzowymi, czasem krwawa plwocina. Przy ekspozycji na wyzsze stezenia wystepuja ogolne objawy, takie jak bol glowy, zawroty glowy, ataksja, dusznosc (obrzek pluc), tachykardia, niedocisnienie, drgawki, zaburzenia swiadomosci, zatrzymanie oddechu. Przy stezeniu siarkowodoru w powietrzu 0,05% obj. i ekspozycji trwajacej ? godziny nastepuje smierc [8].

Po masywnej inhalacji (od 1 obj.%), obserwuje sie przebieg apoplektyczny. W wyniku odruchu lub ekspozycji centralnej oddychanie zatrzymuje sie na kilka sekund lub minut. Mozliwe sa rowniez powiklania plucne, sercowe, zaburzenia osrodkowego ukladu nerwowego. Podobnie jak w przypadku zatrucia tlenkiem wegla, moga wystapic pozne zaburzenia, w tym slepota [8].

Szczegolnie niebezpieczne jest ?samoleczenie? niezorganizowanych urlopowiczow w naturalnych zrodlach jaskiniowych z woda mineralna siarczkowa. W latach 1998-1999. w Biurze Medycyny Sadowej w Soczi przeprowadzono 3 autopsje zwlok z zatruciem siarkowodorem po takiej balneoterapii. Ranni byli goscmi osrodka (mezczyzna 50 lat i 2 kobiety 48 i 50 lat), ktorych znaleziono w kostiumach kapielowych w poblizu naturalnych zrodel jaskiniowych wody mineralnej siarkowodoru ?Stara Matsesta? (1) i ?Jaskinia Matsestinskaya?. (2). Smierc jednej z ofiar nastapila 9 dni po zatruciu na oddziale intensywnej terapii szpitala miejskiego, dwie pozostale zmarly w poblizu zrodel siarkowodoru. Wszyscy zmarli mieli kliniczne i morfologiczne objawy SIRS [27].

Aby zapobiec toksycznym powiklaniom balneoterapii siarkowodorem i zatruciu siarkowodorem, zaleca sie nastepujace dzialania [13]:

– prawidlowy dobor pacjentow z uwzglednieniem ich stanu funkcjonalnego i indywidualnych cech;

– scisle przestrzeganie zasad dozowania siarkowodorowych procedur balneologicznych;

– biezace monitorowanie stanu pacjenta podczas zabiegu balneoterapii;

– doskonalenie balneotechniki poprzez poprawe wentylacji kabin;

– zapobieganie przypadkom ?samoleczenia? w naturalnych zrodlach siarkowodoru.

Tak wiec powiklania toksyczne w balneoterapii siarkowodorem sa w istocie zatruciem siarkowodorem, poniewaz ich nasilenie zalezy od sposobu dostania sie siarkowodoru do organizmu, jego stezenia w srodowisku i czasu trwania zabiegu balneoterapii. Pomimo tego, ze w nowoczesnych warunkach sa stosunkowo rzadkie, moga jednak stanowic zagrozenie dla zdrowia pacjentow, co wymaga przestrzegania wymagan dotyczacych ich profilaktyki.

Nie ma konfliktu interesow.

Cechy problemu

Pojawienie sie charakterystycznego aromatu ze zrodla wody spowodowane jest procesem utleniania zachodzacym w zwiazku siarki w obecnosci soli, takich jak siarczany i siarczki. Istnieje wiele innych szkodliwych substancji (np. siarczek dimetylu czy merkaptany). Charakterystyczna cecha bakterii tlenowych, ktore sa przyczyna pojawienia sie tych problemow, jest mozliwosc aktywnego rozmnazania przy braku tlenu. Z tego powodu ciecz moze nabrac zapachu siarkowodoru, zwlaszcza jesli na dnie utworzyl sie szlam.

Woda nasycona siarkowodorem ma kilka wzorcow wystepowania zwiazanych z rodzajem zrodla. Ten:

  • Studnie ?artezyjskie?, ?wapienne? (glebokie). Wiaza sie z najwiekszym ryzykiem kontuzji. Wynika to z ograniczonego dostepu tlenu, ktory wynika ze szczelnego przykrycia wodoodporna gleba.
  • ?Na piasku?, studnie (z plytka glebokoscia). Zanieczyszczenie wystepuje podczas powodzi i po znacznych opadach naturalnych, w wyniku ktorych pierwiastki organiczne przedostaja sie do gleby.

Co to jest woda siarkowodorowa

Woda siarkowodorowa, ktorej zalety sa oczywiste, to zwykla woda pitna wzbogacona wodorem. Jego czasteczki nie wiaza sie ze soba, nie ma zapachu ani nieprzyjemnego smaku.

Innymi slowy jest to woda z wodorem w czystej postaci. Kiedy dostanie sie do organizmu, wolne rodniki zaczynaja byc neutralizowane. Prezentowany plyn pomaga zapobiegac wystepowaniu chorob onkologicznych i wielu innych groznych chorob.

Czasteczki wodoru szybko przenikaja do komorek organizmu i wiaza wolne rodniki. Nastepnie te ostatnie sa wydalane z organizmu. To bardzo wazne, jesli w organizmie pozostana rodniki, zaburza strukture zdrowych komorek. W rezultacie te ostatnie zaczna sie rozkladac i zmieniac, co prowadzi do powstawania nowotworow zlosliwych.

Wplyw wody na organizm objawia sie pojawieniem sie zaczerwienienia skory wlasciwej. Wynika to z faktu, ze dochodzi do rozszerzenia naczyn krwionosnych, zwieksza sie liczba aktywnych naczyn wlosowatych, a krazenie krwi jest przyspieszone. W tych czesciach ciala, ktore maja kontakt z woda, pojawia sie cieplo lub lekkie pieczenie.

Powody pojawienia sie

Do chwili obecnej istnieje kilka warunkow powstawania toksycznej cieczy siarkowodoru. Ten:

  • Nadmierne tworzenie sie szlamu na dnie zrodla lub w rurociagu (przy braku odpowiedniej konserwacji i regularnego czyszczenia swiatla rury).
  • Penetracja elementow organicznych wewnatrz.
  • Zatkane warstwy wodonosne (zwykle spotykane w glebokich studniach).
  • Zmniejszenie szczelnosci kolumny oblezniczej, w wyniku czego do srodka moga przedostawac sie drobnoustroje bakterii siarczynowych.
  • Obecnosc rudy siarczkowej w glebie w miejscu odwiertu.
  • Przedluzajace sie opady naturalne i powodzie przyczyniaja sie do nasycania warstw materia organiczna i chemikaliami, ktore staja sie doskonala pozywka dla bakterii.
  • Nieprzestrzeganie zasad bezpieczenstwa podczas pracy urzadzenia zrodla, co doprowadzilo do perforacji zwiazkow siarki.
  • Zanieczyszczenia technologiczne.

Jak zdobyc zdrowa wode w domu?

W domu bedzie mozna zrobic ?zywa? wode. W tym celu pobiera sie czysty plyn do picia. Nastepnie wykonuje sie nasycanie – wzbogacanie wodorem. Tak przygotowuje sie napoj gazowany.

Urzadzenia nasycajace byly aktywnie sprzedawane w ZSRR. Napoje w tym czasie byly wzbogacane dwutlenkiem wegla. Wodor mozna wprowadzic do napoju za pomoca saturatora, podlaczajac go do butelki. Nastepnie przeprowadza sie elektrolize cieczy – przepuszczajac przez nia prad. Na anodzie powstaje tlen, a na katodzie wodor.

Obecnie mozna kupic aparat do wytwarzania wody wodorowej od chinskich producentow. Na przyklad urzadzenia wytwarzajace wodor sa produkowane przez Water Bio.

Wode wodorowa mozna rowniez otrzymac poprzez reakcje wody i metalu. Wystarcza wodorki lub magnez. Powstajacy w ten sposob produkt jest jednak nasycony zanieczyszczeniami i gazem. Oznacza to, ze bedzie musial zostac oczyszczony, w przeciwnym razie jego uzycie stanie sie bardzo niebezpieczne. Zaleca sie wytwarzanie wody wodorowej w domu poprzez nasycanie i elektrolize.

Regulacyjna jakosc wody pitnej

P/p Nie. Wskazniki Przepisy techniczne SanPiN 2.14.1074-01 Dyrektywa WHO
jeden Aluminium 0,2 (0,5) 0,2 0,2 0,2
2 Bar 0,7 0,1 0,7
3 Zelazo 0,3 (1) 0,3 0,2
4 Kadm 0,001 0,001 0,005 0,003
5 Magnez 50
6 Mangan 0,1 (0,5) 0,1 (0,05) 0,05 0,04
7 Arsen 0,01 0,05 0,01 0,01
osiem Prowadzic 0,01 0,01 0,01
9 Siarkowodor 0,05 0,03 0,05

Szczegolna uwage nalezy zwrocic na normy dotyczace zawartosci substancji potencjalnie niebezpiecznych w wodzie przeznaczonej do picia i gotowania. Zgodnie z ponizsza tabela stezenie siarkowodoru nie powinno przekraczac dopuszczalnej wartosci 0,03 mg/l. Odchylenie w kierunku dodatnim od zawartosci 0,05 mg/l czyni go niebezpiecznym w jakiejkolwiek formie, dlatego jest zabroniony nawet do celow domowych. Mozesz sprawdzic poziom niektorych pierwiastkow w swoim zrodle, analizujac wode pod katem stezenia siarkowodoru, testy i przyrzady pomiarowe pomoga Ci uzyskac najdokladniejszy wynik i naprawde oszacowac stopien zanieczyszczenia.

Membrana MBFT-75 na 75GPD

SF-mix Clack do 0,8 m3/h

SF-mix Runxin do 0,8 m3 / h

Spozycie wody i dopuszczalne stezenie roztworu

Zastanawiajac sie nad tym, czy mozna wykorzystac wode do picia, warto poznac sklad chemiczny zrodla. Przy niskim stezeniu zwiazkow siarkowodoru woda jest wykorzystywana jako dodatkowe zrodlo pozywienia.

Terapeuci zalecaja picie wody siarkowodorowej w celu oczyszczenia watroby, przewodu pokarmowego i detoksykacji organizmu. Regularne spozywanie wody pitnej ze zwiazkami siarki moze poprawic ogolny stan skory, wlosow i paznokci.

Roztwory siarkowodoru moga miec rozne stezenia:

  • slaby – od 10 do 45 mg / l;
  • sredni – od 55 do 95 mg / l;
  • silny – od 105 do 255 mg / l;
  • silny – od 255 do 305 mg / l.

Kurs leczenia trwa od 10 do 15 sesji, z czestotliwoscia 1 raz na 2 dni. Procedury wodne przeprowadzane sa w pomieszczeniach wyposazonych w potezny system wentylacji nawiewno-wywiewnej. Optymalna temperatura do podgrzewania wody to 37 stopni, czas trwania sesji to 10 minut.

Jak okreslic sklad ilosciowy siarkowodoru w cieczy?

Obecnosc duzej ilosci zanieczyszczen siarkowodorem mozna wykryc nawet bez badan laboratoryjnych. Wlasciwosci organoleptyczne tej substancji ulatwiaja jej identyfikacje nawet przez osobe, ktora nie posiada specjalnych umiejetnosci ani wiedzy. Powietrze bedzie mialo charakterystyczny aromat, woda nabierze nienormalnego koloru i smaku. Jednak nieznaczny wzrost stezenia (0,01 do 0,014 mg/l) jest znacznie trudniejszy do zauwazenia, zwlaszcza bez doswiadczenia. W zwiazku z tym istnieje duze ryzyko zatrucia malymi dawkami, ktore moze prowadzic do nieodwracalnego uszkodzenia narzadow wewnetrznych. Niezaleznie od tego, czy siarkowodor paruje podczas gotowania wody, jesli istnieje chocby najmniejsze podejrzenie tego zanieczyszczenia, konieczne jest natychmiastowe przeslanie cieczy do laboratorium w celu analizy.

Czy mozna uzyc ?zywej? wody?

Woda siarkowodoru nadaje sie do picia, ale stezenie w niej glownej substancji powinno byc minimalne – nie wiecej niz 40 mg. na litr. Przyjecie takiego rozwiazania zapewni efekt przeczyszczajacy, zolciopedny. Napoj bedzie dzialal na organizm jak przeciwutleniacz, oczysci organizm ze szkodliwych substancji.

Woda siarkowodorowa jest uzywana do uszkodzenia watroby przez metale. W niektorych przypadkach napoj sluzy do uzyskania efektu moczopednego. Woda musi byc przepisana przez specjaliste. Mowi, jaka dawka jest potrzebna, ile procedur bedzie wymaganych. Istnieje wiele przeciwwskazan do picia napoju.

Wody siarczkowe maja rozny stopien skladu jonowego i mineralizacji. W zaleznosci od ilosci substancji podstawowej uwalniane sa bardzo mocne, slabe, srednie, mocne ciecze.

Samoleczenie woda moze prowadzic do katastrofalnych rezultatow. Napoj w kazdym przypadku moze wplywac na organizm ludzki na rozne sposoby. Lekarz powinien kontrolowac przyjmowanie leku!

Dlaczego produkt jest przydatny dla osob chcacych schudnac

Ludzie powinni wiedziec, ze korzysci plynace z wody wodorowej dla ludzi przejawiaja sie rowniez, jesli zamierzaja walczyc z dodatkowymi kilogramami. Regularne spozywanie produktu sprawi, ze cialo stanie sie bardziej stonowane. Woda ma szczegolnie dobry wplyw na kobiety. Jest w stanie zaklocic metabolizm tluszczu w komorkach, skutecznie pochlania utleniacze. Stosowanie napoju obniza poziom cukru we krwi, zmniejsza stezenie tluszczu w watrobie.

Woda siarkowodorowa stymuluje wymiane energii. Aktywnie go odbudowuje. W rezultacie tluszcz po prostu przestaje sie gromadzic.

Organizm ludzki, przy regularnym przyjmowaniu produktu, szybko wraca do normy. Szybko otrzymuje tlen i inne przydatne pierwiastki. W koncu ludzka skora wlasciwa napina sie i staje sie elastyczna. W komorkach ciala zaczyna tworzyc sie woda.

Wybor analizowanego materialu

Pobieranie podejrzanej zanieczyszczonej wody odbywa sie za pomoca plastikowego pojemnika, ktory mozna szczelnie zamknac pokrywka. Przed napelnieniem pojemnika zaleca sie odkrecic kran i pozostawic go w tej pozycji na 10-15 minut. Napelnianie odbywa sie az do samej pokrywy, calkowicie usuwajac pecherzyki powietrza. Aby uzyskac jak najdokladniejsze wyniki, warto zastosowac konserwant do probek laboratoryjnych, ktory mozna nabyc w punktach sprzedazy systemow oczyszczania i filtrow. Do badania mikroflory uzywa sie tylko szklanych pojemnikow. Wazne jest, aby wyjasnic, ze surowo zabrania sie dotykania szyi golymi, niechronionymi rekami.

Probki nalezy dostarczyc w ciagu 2 godzin od momentu pobrania. Po dostarczeniu nalezy je od razu wyslac do badan, dlatego lepiej wczesniej uzgodnic z laboratorium i dostarczyc badany material w uzgodnionym terminie. Jesli okaze sie, ze w wodzie jest duzo siarkowodoru, musisz natychmiast chronic wszystkich mieszkancow domu lub mieszkania przed kontaktem z nim.

Popularne zrodla zdrowej wody

O zaletach wody wodorowej czesto mowi sie w uzdrowiskach balneologicznych, salonach, osrodkach spa. Najwiekszy wplyw maja zrodla naturalne.

Najpopularniejsze zrodlo znajduje sie w Soczi, w kurorcie Matsesta. Naturalny plyn ma bogaty sklad. Odnotowuje obecnosc:

  • siarka koloidalna;
  • Miedz;
  • siarczyny;
  • Magnez;
  • Yode;
  • Cyna;
  • Stront;
  • Brom itp.

?Plonaca woda? Matsesta poprawia krazenie krwi, przyspiesza procesy metaboliczne. W kontakcie z nim skora staje sie czerwona.

Studnia nr 76, bedaca zrodlem wody siarkowodorowej, znajduje sie w kompleksie uzdrowiskowym ?Sudak? na Krymie. Znajduje sie w poblizu Mount Perchem.

Woda w prezentowanym sanatorium to slaby siarczek. Zawiera: sod, magnez, wapn itp. Jesli pacjent ma nieprawidlowosci w pracy stawow, serca lub naczyn krwionosnych, do kapieli nalezy dodac wode. Jesli bola nerki, przewod pokarmowy, uklad moczowy, plyn nalezy wypic. Wode dostaniesz w pijalni sanatorium. W kompleksie ?Sudak? znajduje sie pomieszczenie do kapieli.

W Harrowgate Health Resort w Anglii jest 88 zrodel! Maja unikalne cechy. Najpopularniejsza jest Studnia Cuchnaca. Jego nazwa w tlumaczeniu z angielskiego oznacza – ?Dobrze smierdzi?. Pobierana z niej woda swietnie nadaje sie do leczenia dolegliwosci skornych.

Wody siarczkowe znajduja sie w Baszkirii, Terytorium Stawropola, regionie Perm, Czuwaszji i obwodzie pskowskim. Popularne sa sanatoria w Soczi ?Svetlana? i ?Imeni Ordzhonikidze?, Ust-Kachka, Piatigorsk ?Rodnik?.

We wszystkich zrodlach balneologicznych czuc siarkowodor. Tysiace turystow przybywaja do nich, aby dobrze spedzic wakacje i poprawic sie.

Woda siarkowodorowa ma silne dzialanie terapeutyczne. Wplywa na czlowieka chemicznie, mechanicznie, temperaturowo.

Czyszczenie

Aby wybrac najskuteczniejsza metode oczyszczania zrodla wody, zaleca sie przeprowadzenie wstepnego badania. Pomoze to zidentyfikowac przyczyne problemu i jak najszybciej wyeliminowac trujaca mieszanine. Ponadto mozliwych jest kilka scenariuszy.

Oczyszczanie studni odbywa sie nastepujacymi standardowymi sposobami:

  • Usuwanie osadow i osadow organicznych z dna studni i czesci rurociagu. W celach profilaktycznych taka procedure nalezy przeprowadzac co poltora do dwoch lat, poniewaz substancje organiczne sa doskonala pozywka dla bakterii beztlenowych, a takze pojawieniem sie zelaza i magnezu.
  • Uszczelnianie rur.
  • Pompowanie zrodla z usunieciem warstw piasku i gliny, po czym na dno umieszcza sie gruboziarnisty wypelniacz, ktory dziala jak naturalny filtr (np. zwir).

W zaawansowanych przypadkach, oprocz usuniecia warstwy szlamu i innych srodkow, warto wymienic rury i dalej zapobiegac pojawianiu sie H?S w zrodle.

Odgazowywanie

Jesli ciecz nabierze zapachu siarkowodoru, mozna ja usunac, osadzajac sie w czystych pojemnikach, poniewaz ta substancja chemiczna jest sklasyfikowana jako lotna. Dlatego w wyniku interakcji z tlenem gina bakterie tlenowe. Ale uzycie odgazowywaczy jest bardziej efektywne pod wzgledem oczyszczania. Pozwalaja na oczyszczanie wody bezposrednio w rurze. Obecnie istnieja 2 rodzaje digasserow:

  • Swobodny ? przeplyw cieczy odbywa sie przez dysze, ktore ja rozpylaja i uruchamiaja procesy utleniania.
  • Pod cisnieniem – jest wygodny, zwlaszcza w porownaniu z podobna odmiana. Taki odgazowywacz ma kompaktowe rozmiary i wieksza predkosc robocza. Oprocz kompresora zawiera zespol pompujacy, ktory odpowiada za pompowanie cieczy.
  • SF-mix reczny do 0,8 m3/h

    AMETYST – 02 ? do 2 metrow szesciennych / dzien.

    Jednostka napowietrzajaca AS-1054 VO-90

    Podgrzewacz wody

    Czesto po wlaczeniu grzejnika pojawia sie nieprzyjemny zapach. Wskazuje to, ze na powierzchni elementu grzejnego znajduja sie osady zawierajace aktywne bakterie redukujace siarczany. Czesci te podlegaja pilnej obrobce i lepiej jest zamontowac filtr sorbentu na rurach przewodzacych.

    Usuwanie zelaza

    Stosowane sa odczynniki odpowiedzialne za konwersje H?S w przefiltrowana zawiesine osadowa. Na rurach wejsciowych umieszczony jest filtr z kilkoma przedzialami. Rozpoczyna proces utleniania, po ktorym ciezsze czastki osadzaja sie w specjalnych komorach do zbierania osadu. Waznym niuansem jest poprawnosc okreslenia skladu chemicznego, poniewaz tylko dzieki dokladnym wskaznikom na rekach mozna wybrac skuteczny odczynnik i jego dawkowanie. Jak dotad najlepsze wyniki daje modulowy system oczyszczania, ktory obejmuje kolumny napowietrzajace, bloki utleniajace i elementy sorpcyjne do dokladnego oczyszczania.

    Skuteczne czyszczenie

    Czy mozna pic wode o zapachu siarkowodoru i jakie sa jej korzysci i szkody, zostana opisane bardziej szczegolowo ponizej. Jednak wazne jest, aby zrozumiec, ze jego pojawienie sie w domowym rurociagu nie jest norma i wymaga pilnej interwencji. Aby obliczyc skuteczna dawke, musisz znac stezenie tej trucizny.

    Z napowietrzaniem

    Ta technika pozwala pozbyc sie tylko lotnych substancji na zasadzie ich ?wydmuchania?. Oczyszczanie nastepuje w wyniku nasycenia tlenem, ktore trwa dlugo i odbywa sie w kilku nastepujacych po sobie etapach. Napowietrzanie jest malo wydajne, dlatego nie sluzy do oczyszczania wody pitnej.

    Napowietrzanie bezcisnieniowe

    Ma podobna technike, zasada jest rowniez powiazana z przyspieszeniem utleniania, jednak do realizacji procesow czyszczenia wymagany jest duzy, pojemny pojemnik, w ktorym instalowany jest system. Sklada sie z dysz, wyrzutnika i mechanizmu rozpylania powietrza.

    Napowietrzanie cisnieniowe

    Woda pitna z siarkowodorem jest obarczona skutkami ubocznymi, ktore wymagaja dlugotrwalego leczenia, dlatego lepiej jest zaczac ja dezynfekowac w odpowiednim czasie. Ta technika wymaga wspolpracy dedykowanej kolumny napowietrzajacej i mieszalnika, aby osiagnac ten sam wynik, co metody opisane powyzej. Jednak takie oczyszczanie jest nieskuteczne, jesli sa w nim rowniez obecne inne zanieczyszczenia, wiec nie chodzi o dodatkowe oczyszczanie substancji.

    Metoda chemiczna

    Stosowanie srodkow chemicznych znacznie zwieksza prawdopodobienstwo pozbycia sie tego problemu. W tym celu stosuje sie specjalne instalacje, ktore dozuja wtryskiwane utleniacze do zanieczyszczonej cieczy. Moga byc nadtlenkiem wodoru. chlor, ozon i inne. Nastepnie zachodzi reakcja z utworzeniem osadu. Nastepnie przetwarzana substancja przechodzi etap doczyszczania przez system filtracyjny wyposazony w wegiel aktywny i piasek manganowo-glaukonitowy.

    Dozownik glowny stolowy AquaPro 919H/RO (ciepla i zimna woda)

    Dozownik glowny stolowy AquaPro 929CH/RO (chlodzenie/ogrzewanie)

    Dozownik stojacy AquaPro 311 (pusty, bez chlodzenia)

    Techniki sorpcyjne

    Wyrozniaja sie najlepsza wydajnoscia i produktywnoscia, ktora osiaga sie dzieki dzialaniu filtrow, ktore zapewniaja oczyszczanie z mieszanin zelaza i siarkowodoru. Metoda ta polega na zastosowaniu zasypki, ktora usuwa wszelkie szkodliwe zwiazki. Z reguly jest to wegiel drzewny, czesto wraz z utleniaczem. Stosuje sie go tylko do cieczy, w ktorych objetosc trujacego gazu jest wieksza niz 3 mg / l.

    Szkoda kapieli siarkowodorowych

    Sesje nie powinny byc prowadzone w podwyzszonej temperaturze ciala, stanach goraczkowych, z zaostrzeniem chorob przewleklych.

    Inne przeciwwskazania:

    • choroby ginekologiczne spowodowane podwyzszonym poziomem estrogenow (m.in. miesniak, wlokniak);
    • gruzlica;
    • jakakolwiek patologia nerek, watroby, drog zolciowych;
    • nadmiar hormonow tarczycy;
    • choroby krwi, sklonnosc do krwawien;
    • astma oskrzelowa;
    • choroby onkologiczne;
    • zawal miesnia sercowego;
    • zwezenie, dusznica bolesna, arytmia, nadcisnienie;
    • zapalenie wsierdzia;
    • uszkodzenie miesnia sercowego.

    Kapiele nie sa przepisywane osobom z tendencja do reakcji alergicznych, z indywidualna nietolerancja. Jesli zlekcewazy sie przeciwwskazania, zabiegi przyczyniaja sie do rozwoju istniejacych chorob.

    Woda pachnie siarkowodorem ? czy jest szkodliwa

    Zidentyfikowanie tego problemu wymaga natychmiastowej decyzji, gdyz nawet niewielkie opoznienie moze skutkowac uszczerbkiem na zdrowiu, a nawet smiercia. Dlatego wazne jest, aby znalezc zaufana firme, ktora dostarcza wysokiej jakosci produkty i uslugi. To jest ?Woda Ojczyzny?. Nasi eksperci z przyjemnoscia pomoga dobrac sprzet odpowiedni do Twoich celow i okolicznosci.

    Szkodliwosc zawartosci siarkowodoru w komunikacji i sprzecie AGD

    Przy wysokim stezeniu tej substancji mozliwe jest:

    • Naruszenie integralnosci metalu i powazna korozja, w wyniku ktorej rurociag staje sie bezuzyteczny. Sprzet AGD przestaje dzialac z powodu szybkiego zniszczenia metalowych czesci konstrukcji.
    • Ze wzgledu na tworzenie sie osadu siarczku zelaza, osadzajacego sie na scianach sieci komunikacyjnych, zmniejsza sie przepustowosc rur. Ponadto FeS tworzy kamien, co niekorzystnie wplywa na wydajnosc wielu urzadzen.

    Korzysci (wskazania) kapieli siarkowodorowych

    Terapeuta moze przepisac Ci kapiele z siarkowodorem w przypadku nastepujacych chorob:

    • wady serca
    • miazdzycowe zmiany naczyniowe
    • miazdzyca o roznych etymologiach
    • choroba niedokrwienna serca (CHD)
    • spadek wytrzymalosci scian naczyn krwionosnych
    • zatarcie zapalenia wsierdzia
    • nadcisnienie
    • zespol pourazowy
    • nerwobol
    • zwiekszona drazliwosc
    • napiecie nerwowe
    • szybka meczliwosc
    • depresja
    • naprezenie
    • cukrzyca
    • zmniejszona czynnosc tarczycy
    • Zaburzenia metaboliczne
    • nieplodnosc jajowodow u kobiet
    • nieregularne miesiaczki spowodowane niskim poziomem estrogenow
    • zapalenie gruczolu krokowego u mezczyzn
    • choroby ukladu moczowo-plciowego
    • nadwaga
    • zapalenie stawow, zapalenie wielostawowe
    • przewlekle zapalenie stawow kregoslupa
    • reumatyzm
    • osteochondroza
    • niepowiklane reumatoidalne zapalenie stawow
    • wyprysk lojotokowy
    • przewlekly wyprysk
    • zapalenie skory
    • swedzaca skora
    • rybia luska
    • luszczyca
    • pokrzywka
    • keratodermia.

    Nalezy pamietac, ze kapiele nie zastepuja leczenia, ale sa srodkiem dodatkowym, pomocniczym.

    Natalia Ławniczak
    Autor
    Rate author
    Wiedzieć wszystko